Αξιοθέατα


Ο Πύργος είναι ένα χωριό που διατηρεί ακόμα σχεδόν αναλλοίωτη την παλιά μορφή του. Περπατώντας στους γραφικούς δρόμους μπορεί κανείς να δει και να θαυμάσει τα μαρμάρινα περίθυρα των σπιτιών και τις ανάγλυφες διακοσμήσεις τους, τα υπέρθυρα με την ποικιλία των διακοσμητικών τους μοτίβων, τις βρύσες κ.α. Ο επισκέπτης πρέπει ακόμα να επισκεφθεί τους δύο μεγάλους ενοριακούς ναούς, τον Άγιο Νικόλαο και τον Άγιο Δημήτριο με την πλούσια και εξαιρετικής τέχνης μαρμάρινη διακόσμησή τους, καθώς και τις μικρότερες, αλλά όχι λιγότερο αξιόλογες εκκλησίες του χωριού, οι περισσότερες από τις οποίες είναι του 18ου αιώνα.

Μοναδικό είναι το νεκροταφείο με την όμορφη εκκλησία του, τα μεγάλα οικογενειακά ταφικά μνημεία και κυρίως τις χαρακτηριστικές καλυπτήριες πλάκες των κοινών τάφων, που είναι διακοσμημένες με ανάγλυφα λαϊκά κοσμήματα και παραστάσεις.

Μπορεί ακόμα ο επισκέπτης να δει το σπίτι - μουσείο του Γιαννούλη Χαλεπά, καθώς και το μουσείο Τηνίων Καλλιτεχνών, όπου εκτίθενται έργα των Γιαννούλη Χαλεπά, Δημ. Φιλιππότη, Λ. Σώχου, Λ. Δούκα, Ι.Βούλγαρη, Γ. Βιτάλη, Ι. Κουλουρή, Ι. Καπαριά, Ιακ. Ρήγου, Λευτέρη Βαλάκα, Αυγ. Φιλιππότη, Γ. Βαμβακά και Κ. Σπούρδου.

Τέλος, αξίζει κανείς να καθίσει και να πιεί τον καφέ του στη μοναδική από αρχιτεκτονική άποψη μαρμαροστρωμένη πλατεία του χωριού με τον υπεραιωνόβιο πλάτανο και τη μνημειακή μαρμάρινη κρήνη. Εδώ βλέπει κανείς να έχουν αναγραφεί δίπλα - δίπλα, σε δυο μαρμάρινες πλάκες, οι Αγωνιστές της Ελευθερίας και οι Ιεροφάντες της Καλλιτεχνίας. Στην πλατεία αυτή ο Γεώργιος Παλαμάρης ύψωσε, πρώτος σε όλο το νησί, τη σημαία της Επανάστασης στις 31 Μαρτίου 1821. Από την Κοινότητα Πανόρμου κατάγονται μεγάλες μορφές του Αγώνα, όπως οι συμπολεμιστές του Λάμπρου Κατσώνη αδελφοί Διβάρη και οι πυρπολητές Καπετάν Σαμοθράκης ή Χελίδονας και Φίλιππος Λαλές.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζουν η Καλλιτεχνική Σχολή και τα σύγχρονα εργαστήρια μαρμαροτεχνίας.

Η Σχολή Καλών Τεχνών Πανόρμου λειτουργεί στον Πύργο από το έτος 1956. Είναι τριετούς φοίτησης, αδιαβάθμητη και υπάγεται στο Υπουργείο Πολιτισμού. Τα μαθήματα που διδάσκονται είναι γλυπτική, ζωγραφική, μαρμαρογλυπτική, αρχιτεκτονικό σχέδιο, ιστορία τέχνης και έκθεση. Γίνονται δεκτοί απόφοιτοι Λυκείου ή τουλάχιστον Γυμνασίου από όλη την Ελλάδα. Η φοίτηση είναι δωρεάν. Δωρεάν επίσης παρέχονται τα υλικά των σπουδών και η σίτιση των σπουδαστών τις πέντε εργάσιμες ημέρες της εβδομάδας. Μεγάλο μέρος του προϋπολογισμού της καλύπτεται από το Πανελλήνιο Ιερό Ίδρυμα Ευαγγελιστρίας. Μια ιδιαιτερότητα της σχολής είναι η εισαγωγή χωρίς εξετάσεις στην Α.Σ.Κ.Τ. των δύο καλύτερων αποφοίτων κάθε χρονιάς. Δεκάδες γλύπτες και ζωγράφοι είναι πρώην απόφοιτοι της Σχολής και πολλοί άλλοι δουλεύουν στις αναστηλωτικές εργασίες στην Ακρόπολη και όπου αλλού χρειάζονται ειδικευμένοι μαρμαροτεχνίτες για τη συντήρηση των αρχαίων μας μνημείων. Στον ιδιωτικό τομέα οι απόφοιτοι της σχολής αναλαμβάνουν κάθε είδος μαρμαρογλυπτικής εργασίας, είτε σαν ελεύθεροι επαγγελματίες είτε σε καλλιτεχνικά εργαστήρια επεξεργασίας του μαρμάρου.

Σημαντικό ενδιαφέρον παρουσιάζουν οι παλαιές μονές Κυρά-Ξένη και Κάτω Μοναστήρι. Κοντά στη Κυρά-Ξένη έχουμε ενδείξεις και ευρήματα από την προϊστορική κιόλας εποχή. Από τον Πανορμίτη καθηγητή Γιώργο Δεσπίνη, ανακαλύφθηκαν εκεί, ένας θολωτός τάφος των Μυκηναϊκών και ένας τάφος των Γεωμετρικών χρόνων. Στην περιοχή της Ευαγγελίστριας και του Γραμματικού, βρέθηκε επιγραφή του 4ου αιώνα π.Χ., η οποία αναφέρει ένα Ιερό της Γης. Εκεί, όπως διαπιστώθηκε υπήρχε οικισμός τουλάχιστον από τα Ρωμαϊκά χρόνια.

Τα εξωκλήσια και οι αγροτικές κατοικίες της περιοχής, κτίσματα λιτά και απέριττα, τα περισσότερα του 18ου αιώνα, αποτελούν ένα ζωντανό εντυπωσιακό μουσείο κυκλαδίτικης νησιώτικης αρχιτεκτονικής.

Στα χωριά Πλατειά, Βεναρδάδο, Μαρλά και Μαμάδο βλέπει κανείς όμορφες εκκλησιές, σπίτια και δρόμους, όπως του Πύργου. Ιδιαίτερα αξιόλογες για το μαρμάρινο καλλιτεχνικό τους διάκοσμο είναι ο ενοριακοί ναοί των χωριών Πλατειά και Μαρλά, των Γενεθλίων της Θεοτόκου και των Αγίων Αναργύρων αντίστοιχα.

Ο Πάνορμος, ο παράλιος οικισμός που αναπτύχθηκε στο μυχό του ομώνυμου όρμου, είναι ένα φυσικό, το μοναδικό, προστατευμένο Βόρειο-Ανατολικό λιμάνι της Τήνου. Ήταν από παλιά ένα από τα δύο σημαντικότερα λιμάνια του νησιού, κέντρο διαμετακομιστικού εμπορίου στον προηγούμενο αιώνα. Με δεκάδες καΐκια έφταναν τα εμπορεύματα της Έξω Μεριάς στον Πάνορμο και μεταξύ αυτών σιτάρι από την Ελλάδα και το εξωτερικό, που το άλεσμά του έδινε δουλειά στη συστάδα των ερειπωμένων σήμερα ανεμόμυλων στην ανατολική και νότια κορυφογραμμή του Πύργου. Το λιμάνι σήμερα έχει δυνατότητα υποδοχής και ελλιμενισμού μικρών αλιευτικών και τουριστικών σκαφών. Εδώ μπορεί κανείς να απολαύσει ένα ωραίο μπάνιο σε καθαρές αμμουδιές (Αγία Θάλασσα, Καβαλουρκό, Ρόχαρι) και ένα νόστιμο φαγητό με φρέσκο ψάρι στις ταβέρνες του, αντικρίζοντας το νησάκι του Πλανήτη με τον ερειπωμένο φάρο του.

Δραστηριότητες - Εκδηλώσεις

Αρχείο

Κοινότητα Πανόρμου

Παραθεριστικοί Οικισμοί